« Quay lại

Điều tra, nghiên cứu và đề xuất giải pháp phòng ngừa bệnh hoại tử gan tụy cấp tính ở tôm nuôi nước lợ trên Địa bàn tỉnh Nghệ An

Bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND) hay còn gọi là Hội chứng tôm chết sớm (EMS) có liên quan đến quản lý môi trường ao nuôi tôm. Các yếu tố có tác động xấu đến môi trường và tạo điều kiện cho bệnh bùng phát như dinh dưỡng và quản lý thức ăn, an toàn sinh học, sức khỏe tôm và đặc biệt là quản lý quần thể vi sinh vật trong ao nuôi dẫn đến sự bùng phát của nhóm vi khuẩn cơ hội Vibrio, trong đó có tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus. Thời gian vừa qua, bệnh hoại tử gan tụy cấp tính ở tôm nuôi nước lợ đã được nhiều tác giả và nhiều công trình khoa học công bố, trong đó tác nhân gây bệnh chính là chủng vi khuẩn thuộc Vibrio mang gen Toxin gây bệnh AHPND bao gồm Vibrio parahaemotycus. Nghề nuôi tôm những năm gần đây gặp rất nhiều khó khăn từ sự ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, từ ảnh hưởng của nguồn giống, nguồn nước, … Diễn biến về dịch bệnh ở tôm nuôi diễn ra phức tạp, khó dự đoán, đặc biệt phải kể đến sự xuất hiện, bùng phát mạnh của những tác nhân gây bệnh mới lạ và chỉ trong khoảng thời gian ngắn đã làm thiệt hại lớn đến sản lượng tôm nuôi và môi trường tự nhiên. Một trong những nguyên nhân gây chết hàng loạt ở tôm nuôi tại các nước châu Á, trong đó có Nghệ An (Việt Nam) là bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND).

Trong xu thế hội nhập nền kinh tế, việc sử dụng hóa chất, kháng sinh bừa bãi đang là rào cản lớn để xuất khẩu tôm thịt ra thị trường thế giới. Do vậy, hướng nghiên cứu các chất có hoạt tính kháng khuẩn nguồn gốc từ thảo dược đang được quan tâm nhằm tạo ra các sản phẩm thay thế kháng sinh, hóa chất sử dụng, với ưu điểm vượt trội là sản phẩm dễ dùng, thân thiện với môi trường, không ảnh hưởng đến người dùng, vật nuôi, đồng thời tạo sản phẩm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Trước những vấn đề cấp bách, thiết thực trên, Lê Văn Hướng và cộng sự tại Chi cục Thủy sản Nghệ An đã triển khai đề tài "Điều tra, nghiên cứu và đề xuất, giải pháp phòng ngừa bệnh hoại tử gan tụy cấp tính ở tôm nuôi nước lợ trên địa bàn tỉnh Nghệ An" nhằm góp phần thúc đẩy phát triển nghề nuôi tôm an toàn dịch bệnh, tăng năng suất, sản lượng và đạt hiệu quả kinh tế.

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính là nguyên nhân gây chết hàng loạt ở tôm nước lợ

Đề tài đã triển khai điều tra nghiên cứu 592 hộ nuôi, số hộ nuôi tôm thẻ chân trắng là 590 hộ (chiếm 99,6%); số hộ nuôi tôm sú là 2 hộ (chiếm 0,3%). Hình thức nuôi chủ yếu là thâm canh với 534 hộ (chiếm 90,2%); bán thâm canh chỉ có 58 hộ (chiếm 9,7%). Tại các vùng điều tra, hình thức nuôi chủ yếu là thâm canh tôm thẻ chân trắng. Cơ sở hạ tầng ao nuôi ở mỗi vùng điều tra là khác nhau: số hộ đầu tư đắp bờ ao bằng bê tông là 449 hộ (chiếm 75,9%), trong khi đó, số hộ nuôi sử dụng bờ lót bạt là 143 hộ (chiếm 24,1%); không có hộ sử dụng ao bờ đất. Số hộ có ao lắng chứa nước là 447 hộ (chiếm 75,5%).

Về diện tích ao nuôi: có 220 hộ (chiếm 37,1%) có diện tích từ 1000-2.500m2; 372 hộ (chiếm 62,8%) có diện tích ao nuôi từ 3.000-5.000m2.

Trong số 592 hộ nuôi được điều tra, số hộ sử dụng thuốc và hóa chất là 583 hộ (chiếm 98,4%), trong đó 77 hộ sử dụng để chữa bệnh (13,2%), 216 hộ sử dụng với mục đích phòng bệnh (36,4%) và 290 hộ sử dụng để xử lý môi trường (48,9%). Trong vụ nuôi năm 2016, có 06 loại thuốc kháng sinh được sử dụng trong quá trình nuôi tôm, có 2 loại kháng sinh thuộc nhóm kháng sinh hạn chế sử dụng là Ampicillin, Tetracyclines. Loại thuốc được người nuôi sử dụng phổ biến nhất trong cả vụ 1 và 2 ở các đầm nuôi tôm là Oxytetracycline với tỷ lệ lần lượt tương ứng 31,25%, 51,2% và 100% các hộ điều tra đều sử dụng các loại hóa chất để diệt khuẩn nước ao nuôi, trong đó Chlorine là hóa chất được sử dụng nhiều hơn cả (59,9%). Bên cạnh đó, các loại hóa chất diệt khuẩn khác cũng được sử dụng như BKC (chiếm 23,1%), Iotdine (chiếm 16,8%). Chỉ có 230 hộ (chiếm 38,8%) là sử dụng hóa chất diệt tạp (Saponin) trước khi sử dụng chất diệt khuẩn. Số hộ sử dụng Sunphat đồng chiếm tỷ lệ tương đối cao với 358 hộ (chiếm 60,4%). Trong sốcác hộ nuôi tôm được điều tra (592 hộ) thì có tới 355 hộ (chiếm 60%) có tôm nuôi đã từng bị bệnh hoại tử gan tụy cấp. Trong vụ nuôi năm 2016, bệnh hoại tử gan tụy cấp xảy ra ở thời gian nuôi 15-40 ngày.

Kết quả điều tra cho thấy, diện tích nuôi tôm bị nhiễm bệnh AHPND đang có dấu hiệu tăng theo thời gian. Đã có sự tương quan nhất định giữa sự thay đổi của các yếu tố môi trường ao nuôi đối với sự phát triển của bệnh AHPND, trong đó sự thay đổi của nhiệt độ và độ mặn có liên quan chặt chẽ đến mật độ vi khuẩn Vibrio tổng số trong ao nuôi. Quá trình định lượng vi khuẩn cho thấy, mật độ Vib- rio trong mẫu nước và mẫu tôm có sự khác nhau giữa các ao nuôi, thấp nhất là 1,2 x 101 cfu/ml nước, cao nhất lên đến 3,03 x 104 cfu/ml nước và 4,4 x 103 cfu/g gan tôm.

Qua quá trình phân lập và định danh, đã xác định được 06 chủng vi khuẩn trong mẫu nước và 07 chủng vi khuẩn trong mẫu tôm, trong đó V.parahaemolyticus V.vulnificus là hai loài có tần suất bắt gặp cao nhất. Kết quả sàng lọc vi khuẩn bằng phương pháp PCR cho thấy, chủng vi khuẩn V.parahaemolyticus chính là tác nhân gây bệnh AHPND.

Một số hình ảnh trong quá trình triển khai đề tài

Quá trình theo giõi thử nghiệm cho thấy, thảo dược mang mã hiệu TD3 có hiệu quả trong phòng bệnh AHPND trên tôm nuôi. Sử dụng TD3 để phòng bệnh AHPND cho tôm nuôi với liều dùng là 7 ml/kg thức ăn/ngày và sử dụng liên tục trong 7 ngày.

Việc sử dụng một số thảo dược TDA cũng đã mang lại những hiệu quả nhất định trong việc phòng các loại bệnh về gan tụy và đường ruột trên tôm nuôi./.

 

Lê Phương

 

 

 

 

 

Tin khác

Tiện ích - Download Tiện ích - Download


Tiện ích - download hết hạn.

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.