« Quay lại

Cấy ghép vi sinh vật trong phân giúp khôi phục vi khuẩn có lợi cho bệnh nhân ung thư


Cấy ghép vi sinh vật trong phân (Fecal microbiota transplantation, FMT), là một liệu pháp với mục tiêu chính là dựa trên bộ gen vi sinh để điều trị bệnh, đã thu hút được rất nhiều sự chú ý từ các cộng đồng khoa học, lâm sàng và những người không chuyên môn. Ngày càng có nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng FMT là một liệu pháp có hiệu quả cao đối với nhiễm trùng Clostridium difficile tái phát / tái nhiễm thường xuyên và có vẻ an toàn trong ngắn hạn. Các báo cáo nghiên cứu không kiểm soát cũng cho thấy nó có khả năng mang lại lợi ích trong một nhóm các bệnh nhân viêm ruột (IBD) nhưng cho đến nay thông tin còn khá hạn chế.

 


Hiện nay, có hai chữ hay gây lẫn lộn trên báo chí phổ thông là "microbiota" và "microbiome". Thậm chí ngay cả một số tập san khoa học cũng lẫn lộn hai chữ này, nên chúng ta cần phải phân biệt để dễ hiểu. Theo các nhà khoa học giải thích một cách ngắn gọn, microbiota là cộng đồng vi sinh vật trong cơ thể con người. Những vi sinh vật này bao gồm vi trùng, vi khuẩn, nấm, và protozoa. Cơ thể chúng ta là "nhà" của khoảng 100.000 ty vi sinh vật như thế, nhưng đa số chúng cư trú ở đường ruột, đặc biệt là ruột già. Còn microbiome có nghĩa là hệ gen của các vi sinh vật đó. Mỗi vi sinh vật có một hệ gen. Số gen của hệ vi sinh vật này là khoảng 300 triệu, nhiều gấp 143 lần số gen con người. Joshua Lederberg (Giải Nobel y sinh học 1958) là người đầu tiên dùng chữ microbiome khi ông mô tả hệ thống gen trong vi trùng. Cộng đồng microbiota đóng vai trò quan trọng về sự sinh tồn của con người. Ngoài vai trò dinh dưỡng, cộng đồng microbiota còn giúp chúng ta kiểm soát hệ thống miễn dịch để phòng chống các tác nhân gây bệnh từ ngoài. Chúng còn giúp sản xuất vitamin B12, thiamine, riboflavin và vitamin K.

Mới đây, các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Memorial Sloan Kettering đã chỉ ra rằng cấy ghép vi sinh vật trong phân tự thân (auto-FMT) là một phương pháp an toàn và hiệu quả, giúp bổ sung vi khuẩn đường ruột có lợi cho những bệnh nhân ung thư cần sử dụng kháng sinh mạnh trong quá trình cấy ghép tế bào gốc tạo máu allogenic. Trong nghiên cứu của họ, những bệnh nhân trải qua phẫu thuật được phân ngẫu nhiên thành hai nhóm: một nhóm được chăm sóc tiêu chuẩn và nhóm kia được điều trị bằng FMT tự thân. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng auto-FMT đã phục hồi các vi khuẩn đường ruột có lợi gần đến mức tiêu chuẩn trong vòng vài ngày, vì thế phục hồi lại các chức năng tiêu hóa, miễn dịch và các chức năng thiết yếu khác của bệnh nhân. Với những tiêu chuẩn áp dụng trong chăm sóc bệnh nhân, các vi khuẩn có lợi thường mất nhiều tuần mới phục hồi sau quá trình điều trị kháng sinh, khiến cho bệnh nhân có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm khác, kể cả Clostridium difficile.

Dự án nghiên cứu này đã được Viện Dị ứng và bệnh truyền nhiễm quốc gia thuộc Viện Y tế quốc gia, tài trợ một phần. Mới đây, báo cáo nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Science Translational Medicine. 

Giám đốc NIAID Anthony S. Fauci cho biết: "Nghiên cứu quan trọng này cho thấy, khi can thiệp lâm sàng bằng liệu pháp auto-FMT có thể "đảo ngược" an toàn các tác động phá vỡ hệ vi sinh vật có lợi khi điều trị kháng sinh phổ rộng. Nếu được xác nhận trong các nghiên cứu lớn hơn, cách tiếp cận này có thể chứng minh là một phương pháp tương đối đơn giản giúp nhanh chóng khôi phục lại hệ vi khuẩn khỏe mạnh của bệnh nhân điều trị kháng sinh liều cao".

Ghép tế bào tạo máu Allogenic (dị thân) liên quan đến người hiến tặng thông thường không chỉ riêng thành viên trong gia đình. Phương pháp này thực hiện quá trình cấy ghép tế bào gốc tạo máu lấy từ tủy xương hoặc từ máu của người hiến tặng ghép vào cơ thể người bệnh để chữa các bệnh lý huyết học, bệnh lý miễn dịch, di truyền và một số bệnh lý ung thư khác. Điều bắt buộc đó là bệnh nhân phải dùng thuốc kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, kháng sinh cũng tiêu luôn các vi khuẩn có lợi giúp tăng cường chức năng miễn dịch và khả năng chống nhiễm trùng. Việc mất đi các vi khuẩn có lợi này làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh truyền nhiễm đe dọa đến tính mạng và Bệnh vật cấy ghép phản ứng lại vật chủ (graft-versus-host disease, GVHD). GVHD là căn bệnh trong đó tủy và các huyết bào được hiến tặng phản ứng chống lại mô của bệnh nhân. Hiện tượng này là do các tế bào T của người hiến tặng tấn công các cơ quan trong cơ thể của người nhận. 

Nghiên cứu này liên quan đến các bệnh nhân ung thư. Những bệnh nhân này thực hiện cung cấp mẫu phân riêng của họ cho nhóm nghiên trước khi họ thực hiện ca phẫu thuật ghép tủy. Các mẫu phân sẽ được đông lạnh và lưu trữ trong phòng chuyên biệt. Sau vài tuần, khi các bác sỹ xác nhận rằng các tế bào cấy ghép phát triển tốt, họ tiến hành đánh giá tình trạng của các vi khuẩn đường ruột có lợi của bệnh nhân. 25 bệnh nhân đầu tiên thiếu vi khuẩn có lợi đã được ghi tên vào nghiên cứu và được phân ngẫu nhiên vào các nhóm điều trị khác nhau: 14 người nhận được điều trị bằng phương pháp FMT nhờ dụng cụ thụt, còn 11 người được chăm sóc theo tiêu chuẩn y tế. 

Kết quả sau đó cho thấy, các bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp auto FMT không ngừng gia tăng số lượng, thành phần và chức năng của vi khuẩn; sự phục hồi của các vi khuẩn có lợi ở 11 bệnh nhân đối chứng bị trì hoãn.

Các nhà nghiên cứu hiện đang tiếp tục theo dõi các bệnh nhân tham gia nghiên cứu để xác định xem auto FMT có cải thiện kết quả điều trị của bệnh nhân hay không, như tỷ lệ mắc và mức độ nghiêm trọng của nhiễm vi khuẩn, virus và nấm và tỷ lệ mắc và mức độ nghiêm trọng của GVHD. 
P.T.T (NASATI), theo https://medicalxpress.com/news/2018-09-fecal-microbiota-transplantation-beneficial-bacteria.html,
theo Víta

Tin khác

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.