« Quay lại

Hướng đi mới, đạt hiệu quả cao của Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An

Những năm gần đây, các thủ đoạn gian lận thương mại ngày càng tinh vi và diễn biến phức tạp. Cũng phải thừa nhận rằng: các thủ đoạn này luôn xuất hiện và "đi trước" sự phát hiện và xử lý của các lực lượng chức năng. Chính vì vậy, cho tới trước thời điểm các hành vi vi phạm này bị phát hiện và xử lý thì người tiêu dùng sẽ phải gánh chịu mọi hậu quả. Ý thức được điều này, với vai trò là thành viên của Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả của tỉnh (Ban chỉ đạo 389), Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ đã tích cực hoạt động với nhiều phương thức mới, cách làm hay, đạt được nhiều kết quả, được các ngành, các cấp ghi nhận và người dân đồng tình ủng hộ.

Năm 2019, Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An thực hiện công tác thanh tra theo đúng kế hoạch được Giám đốc Sở phê duyệt, đạt hiệu quả cao. Tổng số cuộc thanh tra: 10 cuộc, bao gồm 02 cuộc thanh tra hành chính, 07 cuộc thanh tra chuyên ngành và 01 cuộc Thanh tra giải quyết đơn yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền Sở hữu trí tuệ. Tổng số cơ sở được thanh tra: 99 cơ sở. Số cơ sở vi phạm: 25 cơ sở, đã tiến hành xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền là: 809.108.709 đồng.

Hoạt động thanh tra đã giúp thay đổi nhận thức về vị thế quản lý của Sở Khoa học và Công nghệ trong lĩnh vực chất lượng hàng hóa. Trước đây, với tư duy cho rằng: trong lĩnh vực chất lượng, Sở Khoa học và Công nghệ chỉ có chức trách và thẩm quyền quản lý, thanh kiểm tra đối với 06 nhóm hàng bao gồm: xăng dầu, nhiên liệu sinh học, mũ bảo hiểm, ga hóa lỏng, đồ chơi trẻ em và thép xây dựng, tương ứng với sự phân công nhiệm vụ của các bộ ngành tại Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa năm 2007 (Luật Chất lượng) và Nghị định số 132/2008/NĐ-CP ngày 31/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa (nghị định số 132). Tuy nhiên, tại hai văn bản này không đề cập đến việc phân chia thẩm quyền quản lý về chất lượng sản phẩm hàng hóa giữa các sở, ngành ở địa phương. Chính vì vậy, Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ cho rằng: không thể tư duy theo hướng ở trung ương như thế nào thì ở địa phương như thế ấy, bởi sở ban ngành ở địa phương là các cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND tỉnh, có trách nhiệm giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh chứ không phải là một đơn vị "con" thuộc bộ. Do đó, khi các sở ban ngành thực hiện nhiệm vụ chuyên môn là đại diện cho UBND tỉnh, tức là đang thực hiện thẩm quyền của UBND tỉnh trong từng lĩnh vực. Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chuyên môn giúp UBND tỉnh thực hiện nhiệm vụ quản lý về tiêu chuẩn đo lường chất lượng; quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa ở địa phương. Khi thực hiện chức trách này, Sở Khoa học và Công nghệ đại diện cho UBND tỉnh, và vì là cơ quan đầu mối quản lý về chất lượng sản phẩm hàng hóa tại địa phương, nên được quyền thanh tra, kiểm tra về chất lượng tất cả các loại sản phẩm hàng hóa.

Xuất phát từ nhận thức đó, Thanh tra Sở đã phối hợp cùng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tham mưu Giám đốc Sở trình UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 44/2016/QĐ-UBND ngày 11/6/2016 về việc phân công trách nhiệm và quan hệ phối hợp trong quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn tỉnh Nghệ An (Quyết định số 44). Trong văn bản này, UBND tỉnh đã giao Sở Khoa học và Công nghệ được quyền tham mưu thành lập các đoàn thanh tra về chất lượng đối với các chủng loại sản phẩm hàng hóa thuộc trách nhiệm quản lý của các sở, ngành khác; chủ động mua mẫu khảo sát trên thị trường…Dựa trên cơ sở pháp lý này, Thanh tra Sở đã chủ động tiến hành thanh tra đối với các mặt hàng không phải do ngành khoa học và công nghệ quản lý như: phân bón, nước uống đóng chai, mỹ phẩm, thực phẩm, nước sinh hoạt…Kết quả đã phát hiện và xử lý nhiều cơ sở vi phạm. Nhưng quan trọng hơn là góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tham mưu cho Giám đốc Sở kiến nghị UBND tỉnh chấn chỉnh trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm hàng hóa của các sở, ngành hữu quan. Điều đặc biệt là vào ngày 15/5/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 74/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 132/2008/NĐ-CP ngày 31/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa (Nghị định số 74), với nội dung sửa đổi rất đáng chú ý: quy định rõ trách nhiệm quản lý đầu mối về chất lượng của Sở Khoa học và Công nghệ theo hướng được quyền kiểm tra đôn đốc các sở ngành khác trong công tác quản lý chất lượng, được quyền kiểm tra việc thi hành pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại địa phương, được quyền khảo sát chất lượng sản phẩm hàng hóa trên thị trường…So sánh đối chiếu cho thấy: quy định của Nghị định số 74 hoàn toàn trùng khớp với quy định tại Quyết định số 44. Và, nói không quá, với việc ban hành Quyết định số 44, tỉnh Nghệ An đã "đi trước" Chính phủ trong việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xét riêng về quy định chức trách cơ quan đầu mối quản lý chất lượng tại địa phương.

Trong quá trình xây dựng kế hoạch thanh tra hàng năm, Thanh tra Sở chú trọng dự báo, lựa chọn các lĩnh vực, chủng loại sản phẩm hàng hóa, đối tượng cần thanh tra theo tiêu chí: lĩnh vực và nhóm hàng có khả năng phát sinh nhiều gian lận, gây ảnh hưởng cho kinh tế xã hội lớn, các đối tượng có tiền sử vi phạm…

Trước mỗi cuộc thanh tra, Thanh tra Sở đã tiến hành khảo sát trước diễn biến sản xuất kinh doanh, nắm rõ số lượng tổ chức cá nhân tham gia sản xuất kinh doanh của từng địa bàn, những cơ sở đầu mối, hệ thống "chân rết" đại lý, đường đi, cách thức giao nhận hàng hóa; bí mật mua mẫu thử nghiệm chất lượng trước; phán đoán cách thức, các thủ đoạn gian lận, các điều kiện để thực hiện hành vi gian lận;…Từ đó, tiến hành xây dựng phương án thanh tra cho từng cuộc cụ thể, tạo thế chủ động, giúp hoạt động thanh tra được thực hiện đúng trọng tâm, trọng điểm, đấu tranh đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Đoàn kiểm tra lấy mẫu và kiểm dịch chất lượng xăng dầu

Trong quá trình thanh tra, Thanh tra Sở luôn tuân thủ quy trình của Luật Thanh tra, thường xuyên áp dụng chế độ thanh tra đột xuất, sử dụng thành thục, nhuần nhuyễn các quyền được pháp luật quy định như: tiến hành thanh tra ngoài giờ hành chính, kiểm tra đặc thù về đo lường…nhằm bảo đảm ghi nhận khách quan, chính xác thực trạng đúng sai việc chấp hành pháp luật của đối tượng thanh tra; đồng thời phòng tránh mọi sự chuẩn bị, đối phó, xóa dấu vết các thủ đoạn gian lận. Danh tính đối tượng thanh tra, nội dung thanh tra được giữ bí mật, địa bàn thanh tra, thời điểm thanh tra được sắp xếp không theo quy luật; các phương tiện hỗ trợ nghiệp vụ như: thiết bị ghi âm, máy ảnh, camera được sử dụng hợp lý, hiệu quả trong việc củng cố chứng cứ, chứng minh hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, phương pháp đấu tranh với các tổ chức, cá nhân vi phạm ngay thời điểm phát hiện vi phạm hành chính cũng được Thanh tra Sở tính toán chi tiết, tỉ mỉ và áp dụng có hiệu quả. Với tâm lý hoang mang, lo sợ khi hành vi vi phạm tinh vi vừa bị phát hiện, bắt quả tang (như hành vi sử dụng IC chương trình giả, hành vi pha dung môi vào xăng…), các đối tượng vi phạm không đủ thời gian suy nghĩ lên phương án đối phó, khó có thể gian dối khi khai nhận.

Khi xử lý vi phạm hành chính, ngoài việc tuyệt đối tuân thủ về quy trình, thẩm quyền, chế tài xử phạt để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, Thanh tra Sở đã chú trọng tuyên truyền, thuyết phục, khơi dậy tính tự trọng nghề nghiệp khiến các đối tượng vi phạm tự giác chấp hành hình thức xử phạt, không tái phạm. Chính vì vậy, tất cả các quyết định xử phạt của Thanh tra Sở ban hành hoặc tham mưu UBND tỉnh ban hành đều được chấp hành nghiêm túc, đầy đủ, đúng thời gian.

Mặt khác, kết quả xử lý luôn được Thanh tra Sở công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để cho người tiêu dùng biết. Trên cơ sở đó hình thành nên một mạng lưới giám sát rộng rãi của nhân dân đối với từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Có thể nói sự tẩy chay, hoặc dè dặt, cảnh giác của người tiêu dùng mới chính là hình phạt có tính răn đe cao nhất đối với các cơ sở vi phạm.

Ngoài việc xây dựng và triển khai các cuộc thanh tra, để tăng cường tầm ảnh hưởng, vai trò quản lý nhà nước của Sở Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Sở đã tham mưu thực hiện các giải pháp mới. Trong năm 2017, Thanh tra Sở đã tổ chức 01 cuộc khảo sát chất lượng nước uống của học sinh trong các trường tiểu học và mầm non trên địa bàn thành phố Vinh. Qua cuộc khảo sát, cán bộ thanh tra đã đôn đốc, hướng dẫn Ban giám hiệu các nhà trường quan tâm hơn nữa đến chất lượng nước uống cho học sinh bằng các biện pháp kỹ thuật phù hợp, đúng quy định của pháp luật. Đại diện các trường học đã đánh giá rất cao vai trò quản lý nhà nước của Sở Khoa học và Công nghệ. Đây cũng là một hướng đi mới cho hoạt động thanh tra chuyên ngành khoa học và công nghệ: thay vì tổ chức các cuộc thanh tra, kiểm tra kém hiệu quả, nên tăng cường vai trò giám sát, tư vấn, hướng dẫn cho các tổ chức, cá nhân có liên quan, người tiêu dùng thực hiện tốt hơn các quy định của pháp luật cũng như các biện pháp, giải pháp kỹ thuật chuyên ngành.

 

Lấy mẫu thử nghiệm chất lượng nước uống đóng chai, nước khoáng thiên nhiên đóng chai

Năm 2019 là năm đầu tiên Thanh tra Sở tham mưu đề xuất Giám đốc Sở yêu cầu UBND cấp huyện tiến hành thanh tra diện rộng về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, chú trọng lấy mẫu thử nghiệm chất lượng nước uống đóng chai, nước khoáng thiên nhiên đóng chai. Đây là giải pháp mới, hợp lý nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ ở địa phương. Việc vào cuộc của chính quyền cấp huyện một mặt sẽ là "cánh tay nối dài" của các cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh khi họ có điều kiện tiếp xúc trực tiếp, nắm bắt thực trạng của các chủ thể sản xuất kinh doanh. Mặt khác nâng cao ý thức trách nhiệm của chính quyền cấp huyện, xã trong công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ nói riêng từng bước thoát khỏi sự "dựa dẫm" vào các cơ quan quản lý cấp tỉnh. Sự thành công của cuộc kiểm tra diện rộng lần này sẽ là tiền đề để Sở Khoa học và Công nghệ định hướng về công tác thanh tra, kiểm tra những năm tiếp theo.

Với lực lượng mỏng, gặp nhiều khó khăn về kinh phí hoạt động cũng như phương tiện kỹ thuật, để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, Thanh tra Sở đã chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng khác như: Công an tỉnh, Sở Y tế, Cục Quản lý thị trường, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng…nhằm phát huy được các lợi thế về vật lực cũng như năng lực, kinh nghiệm cán bộ, thẩm quyền của các cơ quan này, tất cả vì mục tiêu đấu tranh phòng chống gian lận thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như các chủ thể sản xuất kinh doanh chân chính,…

Với các kết quả đạt được trong thời gian qua, là bằng chứng khẳng định công tác thanh tra chuyên ngành khoa học và công nghệ đang được triển khai thực hiện hiệu quả, đúng hướng. Điều kiện tiên quyết cho thành công này, chính là sự tin tưởng mà Thanh tra Sở nhận được từ lãnh đạo Sở, UBND tỉnh cũng như lãnh đạo, cán bộ các lực lượng phối hợp. Trong thời gian tới, Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục nhận được sự tin tưởng, ủng hộ này để có thể phát huy tối đa mọi nguồn lực, có nhiều thành tích hơn nữa, trở thành điểm sáng của lực lượng thanh tra chuyên ngành khoa học và công nghệ trong cả nước.

 

          THANH TRA SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

 

 

 

 

Tin khác


 

 

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.