Mô hình tưới nhỏ giọt trên cam thâm canh đảm bảo ATVSTP tại Thanh Chương

Để khai thác tiềm năng, lợi thế và phát triển sản phẩm cây ăn quả có múi bền vững, các tỉnh Bắc Trung bộ đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển cây có múi, đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật thâm canh... Nhờ đó góp phần làm giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm cây ăn quả có múi của vùng.

Cam Thanh Chương đang là thế mạnh của địa phương

Hiện nay, rất nhiều nông dân vùng Bắc Trung bộ đã ứng dụng mô hình trồng cây ăn quả có múi theo hướng VietGAP. Nông dân hạn chế sử dụng phân hóa học, tăng cường bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, phân sinh học; áp dụng quy trình IPM (quản lý dịch hại tổng hợp) trên cây có múi, dùng bẫy bả, hạn chế sử dụng thưốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, các tỉnh Bắc Trung bộ gặp một số khó khăn, thách thức như các vùng sản xuất hàng hóa chưa rõ nét, các hợp tác xã kiểu mới thành lập chưa nhiều, chất lượng giống cây, biến đổi khí hậu… những điều này đã ảnh hưởng lớn hiệu quả kinh tế của cây có múi. Bên cạnh đó, các giống cây ăn quả có múi hiện nay đạt năng suất khá nhưng chất lượng chưa cao, tình trạng suy thoái vườn cam đang diễn ra, chu kỳ khai thác rút ngắn, một số cây cam mới bắt đầu cho thu hoạch đã phải phá bỏ,... Nguyên nhân là cây có múi đòi hỏi rất khắt khe về điều kiện đất đai, yêu cầu kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đồng thời trồng cam theo hướng tự phát, chưa kiểm soát được chất lượng cây giống. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới của người dân còn hạn chế, việc lạm dụng phân bón hoá học, thuốc BVTV đặc biệt là thuốc trừ cỏ phổ rộng đã làm ảnh hưởng tới môi trường đất, nước, sức khoẻ con người dẫn đến chất lượng quả thấp, sâu bệnh gây hại nặng nề tại nhiều vườn cam nhất là bệnh Greening, bệnh vàng lá thối rể, bệnh loét, bệnh sẹo, bệnh chảy gôm, bệnh đốm dầu, muội đen,...

Nhằm giúp người nông dân biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình chăm sóc cam, nâng cao năng suất, chất lượng quả, giảm tác động tới môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia hỗ trợ Trung tâm khuyến nông Nghệ An tổ chức triển khai xây dựng mô hình "Tưới nhỏ giọt cho cam thâm canh đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm". Đây là một trong những nội dung thuộc dự án Xây dựng mô hình và chuyển giao quy trình tưới nhỏ giọt sản xuất cam, bưởi an toàn gắn với chuỗi giá trị tại các tỉnh Miền Trung.

Công nghệ tưới nhỏ giọt cho cây trồng nói chung và cây cam nói riêng đã được nghiên cứu và áp dụng thành công tại nhiều nước trên thế giới từ những năm 1960. Tại Việt Nam, công nghệ này đã được áp dụng thành công đối với nhiều loại cây trồng trên nhiều loại địa hình. Với nguyên lý cơ bản của công nghệ tưới nhỏ giọt là đưa nước đến từng gốc cây ở dạng các giọt nước thông qua các vòi tưới nhỏ giọt. Lượng nước qua các vòi tưới được điều chỉnh bằng hệ thống điều khiển lượng nước nên cung cấp cho các gốc cây cùng liều lượng, không phụ thuộc vòi tưới ở gần hay xa nguồn nước. Người điều khiển hệ thống tưới có thể chủ động lượng nước tưới từ vài lít/gốc đến hàng nghìn lít/gốc trong một lần tưới, tùy thuộc yêu cầu cung cấp nước ở các giai đoạn sinh trưởng khác nhau. Thông qua hệ thống tưới, có thể kết hợp bón phân và thuốc phòng trừ sâu bệnh, giúp việc quản lý chất dinh dưỡng cho cây trồng chủ động và hiệu quả.
Đối với Nghệ An, những năm gần đây công nghệ tưới nhỏ đã được áp dụng nhiều trên các loại cây trồng trong đó có cây cam và cho hiệu quả rất cao. Đặc biệt ở những địa bàn huyện miền núi thường việc tưới nước rất khó khăn nên tưới nhỏ giọt càng phát huy được hiệu quả. Trên cây cam, tưới nhỏ giọt có lợi ích là tưới đúng nơi, đúng thời điểm, kiểm soát chính xác lượng nước tưới và phân bón, giúp tăng năng suất cây cam lên từ 15-30%, giảm lượng nước tưới từ 40-80%, giảm công lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế trên đơn vị diện tích.

Mô hình được triển khai ở xã Thanh Nho, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An với quy mô 02ha cam và 02 hộ tham gia. Với kinh phí thực hiện là 114.502.000 đồng, tham gia mô hình, người dân được hỗ trợ 75% thiết bị tưới và được tập huấn, hướng dẫn lắp đặt, hướng dẫn vận hành, bảo trì hệ thống đồng thời tham dự các cuộc hội thảo nhân rộng và tổng kết đánh giá mô hình. Mục tiêu của mô hình là giúp người dân tiếp cận các tiến bộ khoa học mới về hệ thống tưới vận hành, tiết kiệm được lượng nước tưới từ 40-80%, giảm công lao động, phát huy hiệu quả cao nhằm giúp cây cam sinh trưởng phát triển tốt, hạn chế sâu bệnh. Năng suất cam tăng 15% trở lên, mẫu mã quả đẹp.

Hệ thống được bàn giao và lắp đặt vào tháng 6 trên vườn cam kinh doanh năm thứ 4. Hệ thống sau khi hoàn thành lắp đặt vận hành rất tốt, cứ 2-3 ngày vào những thời điểm không có mưa tiến hành bật hệ thống tự động để tưới, thời gian tưới bình quân 3h/1 lần. Mô hình thâm canh cam ở Thanh Nho nhờ được lắp đặt hệ thống tưới nên hoạt động ổn định, cây luôn được cung cấp nước đầy đủ, bón phân đúng thời điểm giúp cây hấp thu phân bón tối đa nên cây cam trong mô hình sinh trưởng phát triển rất tốt, lá xanh đậm, quả đang giai đoạn phát triển nhanh và đều. Tổng thời gian thực hiện tưới nhỏ giọt 75h/ha/25lần, với công suất máy 10m3/h lượng nước sử dụng qua hệ thống nhỏ giọt đạt 750m3/ha/25lần. Áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt đã tiết kiệm 525m3/7 tháng chăm sóc cam, tương đương 70%. Đặc biệt, tưới cho cây cam bằng hệ thống tưới nhỏ giọt hạn chế được hiện tượng nấm gây hại so với tưới tràn và tưới phun sương vì lượng nước được điều tiết vừa đủ theo nhu cầu của cây, gốc cam không bị quá khô hoặc quá ẩm.

Nhờ thực hiện mô hình nên cây cam sinh trưởng khỏe, bộ lá màu đẹp, dày, khả năng cho quả tốt so với các hộ trong vùng (70-80 quả/cây). Các hộ dân đã thường xuyên theo dõi và phòng trừ kịp thời, phun thuốc có hiệu quả theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật. Số quả trung bình/cây trong mô hình cao hơn đại trà tưới trà 14,75%, mặt khác tỷ lệ quả đẹp đạt 95,71%, tỷ lệ quả xồ 1,43% trong khi đó tưới tràn tỷ lệ quả đẹp 90,16%, quả xồ không bán được với tỷ lệ cao chiếm 6,56%. Việc áp dụng tưới nhỏ giọt đã cung cấp nước thường xuyên, đất luôn đủ ẩm, tạo điều kiện cây hút dinh dưỡng, cây và quả sinh trưởng tốt nên tỷ lệ rụng quả thấp, chất lượng quả cũng nâng lên, bên cạnh đó việc tưới tràn chỉ cứu cây khi đất khô đã làm mất cân bằng trong phát triển sinh lý cây nên quả dễ bị rụng và mẫu mã xấu, chất lượng kém. Về hiệu quả kinh tế, mặc dù chi phí trong mô hình tăng cao, đặc biệt là kinh phí lắp đặt hệ thống tưới, tuy nhiên hệ thống sẽ được sử dụng trong nhiều năm, nếu chỉ tính khấu hao trong 5-6 năm, mỗi năm năng suất tăng thêm 17,65%, lợi nhuận tăng 25,78% so với đại trà. Lượng nước tiết kiệm được 70% so với tưới tràn.

Như vậy, việc áp dụng quy trình tưới nhỏ giọt cho cam thâm canh đảm bảo an toàn VSTP sẽ tạo nên vùng sản xuất sạch, giúp tiết kiệm nguồn nước, tiết kiệm điện, hạn chế rửa trôi bề mặt đất. Việc triển khai mô hình đang từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống của người nông dân, là giải pháp phát triển bền vững, an toàn cho cây cam ở Nghệ An. Từ kết quả của mô hình đã giúp các hộ thấy được hiệu quả vượt trội của việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất cam mang lại năng suất, hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương thức canh tác truyền thống./.

Thái Văn Thành

 

Tin khác


 

 

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.