Tên bài: Sản xuất giống thành công cây Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) bằng phương pháp giâm hom
Nội dung:

Cây Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) hay còn gọi là Dây lửa ít gân, thuộc dạng cây dây leo thân gỗ, là loài cận đặc hữu ở Việt Nam, mới chỉ thấy xuất hiện ở Việt Nam và Indonesia. Ở Việt Nam, Mú từn phân bố ở Tuyên Quang, Thái Nguyên, Nghệ An (Quế Phong, Quỳ Châu), Thừa Thiên- Huế và Đà Nẵng. Cây chủ yếu sống ở dưới tán rừng, rừng thứ sinh, trong trảng cây bụi. Theo tri thức bản địa của đồng bào dân tộc Thái, thân và rễ của cây Mú từn được dùng chữa trị các trường hợp đau lưng, chấn thương, cầm máu và tăng cường sinh lý. Kết quả nghiên cứu của PGS. Phạm Hồng Ban và cộng sự năm 2015 cho thấy thành phần hóa học trong cây Mú từn chứa các hợp chất với hoạt tính sinh học có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, chống sốt rét, chữa đau xương, kính thích lên thần kinh, bồi bổ và tăng cường sức khỏe. 

            Do Mứ từn là cây thuốc quý và được người dân sử dụng nhiều nên cây đang bị khai thác quá mức, dẫn đến nguồn lợi cây Mú từn trong tự nhiên suy giảm đáng kể. Việc nghiên cứu sản xuất giống cây Mú từn để bảo tồn, phục hồi và khai thác bền vững cây Mú từn, góp phần phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số là rất cấp thiết. Trong khuôn khổ thực hiện đề tài "Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) tại tỉnh Nghệ An" thuộc nhiệm vụ Quỹ gen cấp quốc gia, Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ Nghệ An đã chủ trì, phối hợp với Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt để nghiên cứu sản xuất giống và trồng cây Mú từn tại xã Tiền Phong, huyện Quế Phong.

Hình 1. Thí nghiệm giâm hom cây Mú từn với các nồng độ chất kích thích ra rễ khác nhau

             

Hình 2. Cây mú từn giống đủ tiêu chuẩn xuất vườn

Hình 3. Trồng cây giống Mú từn trong rừng

Kết quả nghiên cứu cho thấy sử dụng hom bánh tẻ và hom non cho tỉ lệ sống cao hơn hom già. Chất kích thích ra rễ IBA-K hiệu quả hơn ABT trong giâm hom cây Mú từn. Sử dụng hom bánh tẻ, chất kích thích ra rễ IBA-K với nồng độ 2000 ppm có hiệu quả nhất trong giâm hom cây Mú từn, đạt tỉ lệ sống 83,3 %, số rễ chính trung bình đạt 4,6 rễ/hom sau 4,5 tháng thí nghiệm. Hơn 700 cây giống Mú từn đạt tiêu chuẩn xuất vườn ở các đợt thí nghiệm đang được trồng vào rừng tự nhiên nơi có điều kiện sinh thái phù hợp. Đây là thành công đầu tiên trong nghiên cứu giâm hom cây Mú từn. Kết quả nghiên cứu này là cơ sở khoa học để sản xuất giống cây Mú từn đại trà trong các đợt sản xuất giống tiếp theo bằng phương pháp giâm hom. Bên cạnh đó, phương pháp sản xuất giống hữu tính (gieo hạt) cũng sẽ được Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ Nghệ An thử nghiệm trong thời gian tới.

 

Nguyễn Quang Huy

Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ

 




NHUẬN BÚT


Tác giả:
Tiêu đề: Sản xuất giống thành công cây Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) bằng phương pháp giâm hom
Ngày xuất bản: Thứ hai - 26/04/2021 21:27
Nội dung:

Cây Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) hay còn gọi là Dây lửa ít gân, thuộc dạng cây dây leo thân gỗ, là loài cận đặc hữu ở Việt Nam, mới chỉ thấy xuất hiện ở Việt Nam và Indonesia. Ở Việt Nam, Mú từn phân bố ở Tuyên Quang, Thái Nguyên, Nghệ An (Quế Phong, Quỳ Châu), Thừa Thiên- Huế và Đà Nẵng. Cây chủ yếu sống ở dưới tán rừng, rừng thứ sinh, trong trảng cây bụi. Theo tri thức bản địa của đồng bào dân tộc Thái, thân và rễ của cây Mú từn được dùng chữa trị các trường hợp đau lưng, chấn thương, cầm máu và tăng cường sinh lý. Kết quả nghiên cứu của PGS. Phạm Hồng Ban và cộng sự năm 2015 cho thấy thành phần hóa học trong cây Mú từn chứa các hợp chất với hoạt tính sinh học có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, chống sốt rét, chữa đau xương, kính thích lên thần kinh, bồi bổ và tăng cường sức khỏe. 

            Do Mứ từn là cây thuốc quý và được người dân sử dụng nhiều nên cây đang bị khai thác quá mức, dẫn đến nguồn lợi cây Mú từn trong tự nhiên suy giảm đáng kể. Việc nghiên cứu sản xuất giống cây Mú từn để bảo tồn, phục hồi và khai thác bền vững cây Mú từn, góp phần phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số là rất cấp thiết. Trong khuôn khổ thực hiện đề tài "Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen Mú từn (Rourea oligophlebia Merr.) tại tỉnh Nghệ An" thuộc nhiệm vụ Quỹ gen cấp quốc gia, Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ Nghệ An đã chủ trì, phối hợp với Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt để nghiên cứu sản xuất giống và trồng cây Mú từn tại xã Tiền Phong, huyện Quế Phong.

Hình 1. Thí nghiệm giâm hom cây Mú từn với các nồng độ chất kích thích ra rễ khác nhau

             

Hình 2. Cây mú từn giống đủ tiêu chuẩn xuất vườn

Hình 3. Trồng cây giống Mú từn trong rừng

Kết quả nghiên cứu cho thấy sử dụng hom bánh tẻ và hom non cho tỉ lệ sống cao hơn hom già. Chất kích thích ra rễ IBA-K hiệu quả hơn ABT trong giâm hom cây Mú từn. Sử dụng hom bánh tẻ, chất kích thích ra rễ IBA-K với nồng độ 2000 ppm có hiệu quả nhất trong giâm hom cây Mú từn, đạt tỉ lệ sống 83,3 %, số rễ chính trung bình đạt 4,6 rễ/hom sau 4,5 tháng thí nghiệm. Hơn 700 cây giống Mú từn đạt tiêu chuẩn xuất vườn ở các đợt thí nghiệm đang được trồng vào rừng tự nhiên nơi có điều kiện sinh thái phù hợp. Đây là thành công đầu tiên trong nghiên cứu giâm hom cây Mú từn. Kết quả nghiên cứu này là cơ sở khoa học để sản xuất giống cây Mú từn đại trà trong các đợt sản xuất giống tiếp theo bằng phương pháp giâm hom. Bên cạnh đó, phương pháp sản xuất giống hữu tính (gieo hạt) cũng sẽ được Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ Nghệ An thử nghiệm trong thời gian tới.

 

Nguyễn Quang Huy

Trung tâm ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ

 
