« Quay lại

Xóa bỏ "tế bào zombie" của não mang đến cách tiếp cận mới chống chứng mất trí nhớ


Các nhà nghiên cứu đến từ Tổ chức Phi lợi nhuận Mayo Clinic đã xác định được mục tiêu mới trong việc chống sa sút trí tuệ và suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi - tế bào zombie. Chính thức hơn được gọi là tế bào lão hóa, đây là những tế bào đã ngừng phân chia nhưng không chết, và có xu hướng tích tụ theo tuổi tác. Nghiên cứu mới cho thấy nhiều dấu hiệu bệnh lý của bệnh thoái hóa thần kinh có thể được loại bỏ bằng cách loại bỏ các tế bào này khỏi não.

 


Những tế bào lão hóa này là lĩnh vực nóng trong nghiên cứu chống lão hóa trong vài năm qua. Nhiều nhà khoa học đã xem xét sự tích tụ của những tế bào trì trệ này có thể là đặc điểm cơ bản của nhiều căn bệnh liên quan đến tuổi tác. Năm 2016, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một hợp chất mới được tạo ra để loại bỏ những tế bào lão hóa ở chuột khiến cho động vật sống lâu hơn và có biểu hiện giảm tình trạng viêm ở mô mỡ, cơ và thận. Và nghiên cứu mới nhất đã kiểm tra vai trò của tế bào lão hóa trong sự tiến triển của bệnh thoái hóa thần kinh. Các nhà khoa học đã thử nghiệm với hai phương pháp khác nhau để xóa tế bào lão hóa trong mô hình thử nghiệm chuột. Phương pháp đầu tiên, họ sử dụng một con chuột biến đổi gen để mô phỏng bệnh lý bệnh Alzheimer bằng cách tạo ra tình trạng lộn xộn của protein tau trong tế bào thần kinh của chúng. Mô hình chuột này sau đó được tạo ra để có hiệu quả rõ ràng về tế bào lão hóa từ hệ thống của nó khi kích hoạt hóa chất cụ thể đã được cho biết. Ở thí nghiệm khác tìm thấy một loại thuốc chống ung thư thực nghiệm mới được gọi là navitoclax cũng có chức năng như một tác nhân khử tan hiệu quả, loại bỏ các tế bào hồng cầu từ não chuột và điều chỉnh thành công sự tích tụ của protein tau.

Tyler Bussian - Tác giả đầu tiên của nghiên cứu, cho biết: "Khi tế bào lão hóa đã được loại bỏ, chúng tôi phát hiện ra động vật bị bệnh vẫn giữ được khả năng hình thành ký ức, loại bỏ các dấu hiệu viêm, không phát triển rối loạn thần kinh và duy trì khối lượng não bình thường". Nghiên cứu mới này đã tìm ra mối liên kết thú vị giữa sự lão hóa tế bào trong não và sự khởi phát của bệnh lý thần kinh. Thậm chí thú vị hơn sự phát hiện rằng đó không phải là những tế bào thần kinh cụ thể trở nên lão hóa trước khi protein tau tụ lại, nhưng có hai loại tế bào não lão hóa khác - microglia và astrocytes. 

Darren Baker - Tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết: "Chúng tôi không biết liệu tế bào lão hóa có đóng góp tích cực vào bệnh lý trong não hay không, và để thấy rằng đó là những tế bào astrocytes và microglia dễ bị lão hóa cũng là một điều bất ngờ". Đã có rất nhiều những hướng mới trong nghiên cứu về bệnh Alzheimer trong vài năm qua sau một loạt các thất bại thử nghiệm lâm sàng cao với nhiều loại thuốc được tạo ra nhằm mục đích xây dựng mảng amyloid trong não, một giả thuyết phổ biến về nguyên nhân của bệnh . Một số nhà khoa học đã chuyển trọng tâm của họ sang các tác nhân gây bệnh khác có thể gây bệnh thoái hóa thần kinh, bao gồm cả việc cố gắng về nhà trong những gì xảy ra trong não trước khi những protein độc này tích luỹ.

Giả thuyết mới được nêu trong nghiên cứu của các nhà khoa học tại Mayo Clinic vẫn còn trong giai đoạn nghiên cứu sớm nhất, qua kết quả được công bố trên tạp chí Nature thì chỉ xem xét cách làm sạch các tế bào lão hóa có thể ngăn chặn sự tích tụ các protein tau. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu liệu kỹ thuật này có thể đảo ngược bất kỳ tổn thương thần kinh nào sau khi nó đã xuất hiện. Rõ ràng, cách tiếp cận tương tự này không thể được áp dụng trên lâm sàng, vì vậy nhóm nghiên cứu đang bắt đầu điều trị động vật sau khi mắc bệnh và làm việc trên các mô hình mới để kiểm tra sự thay đổi phân tử cụ thể xảy ra trong các tế bào bị ảnh hưởng. 

Những khó khăn mà các nhà khoa học tìm hiểu về bệnh Alzheimer và mất trí nhớ là đang phải đối mặt với việc khó xác định bệnh nhân mắc chứng mất trí sớm trước khi các triệu chứng thoái hóa xuất hiện, nhưng có vẻ như nhiều phương pháp điều trị tiềm năng chỉ có hiệu quả nếu được áp dụng trong giai đoạn tiền triệu chứng này Ở nghiên cứu mới nhất này cho thấy sự hình thành tế bào não lão hóa có thể mang lại hiệu quả sớm trong cuộc chiến chống sa sút trí tuệ, mặc dù chắc chắn vẫn còn vài năm trước khi có kết quả lâm sàng được áp dụng cho con người. 

Tin khác

Tiện ích - Download Tiện ích - Download


Tiện ích - download hết hạn.

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.