« Quay lại

Bánh gai dốc Dừa - Đặc sản Miền tây xứ Nghệ

Là người dân thường xuyên qua lại hay du khách mỗi lần đi qua đỉnh dốc Dừa (thuộc xóm 3, xã Tường Sơn, huyện Anh Sơn, Nghệ An), không ai không dừng lại để thưởng thức chiếc bánh gai dốc Dừa thơm ngon. Từ một nghề truyền thống được cha ông truyền lại, thế hệ ngày nay đã phát triển  bánh gia dốc Dừa thành thương hiệu bánh ngon mang đặc trưng Miền Tây xứ Nghệ.

Nghề làm bánh gai nơi đây đã có từ xa xưa và truyền lại cho đến ngày nay. Thời gian gần đây, thương hiệu bánh gia dốc Dừa càng trở nên nổi tiếng trong và ngoài tỉnh. Chị Bùi Thị Lan - chủ hàng bánh gai Đoài Lan, cho biết, từ nhỏ, chị đã thấy mọi người trong nhà làm bánh gai. Hầu như tuổi thơ của người dân Dốc Dừa ai cũng gắn với những mẻ bánh gai nồng nàn nếp quê của bà, của mẹ. Bản thân chị đã trên 15 năm gắn bó với nghề bánh gai tại dốc Dừa. Có ngày gia đình tiêu thụ khoảng 5 yến bột nếp, 1 yến lá gai, 1 yến đậu xanh, 3-4kg dừa cùi, 10kg đường và khoảng 20 lít mật. Với số nguyên liệu đó, mỗi ngày chị hông từ 7-10 hông bánh, mỗi hông 100 cặp. Theo chị Lan, mỗi cặp bánh bán 2,5 ngàn đồng, có lãi từ 200-300 đồng, tổng lãi mỗi ngày được trên 500 ngàn đồng. Hiện nay, xóm dốc Dừa đến nay có gần 13 hộ chuyên sản xuất bánh gai, trong đó 4 hộ sản xuất chuyên nghiệp có thuê nhân công và trả lương công nhật. Nghề làm bánh gai thực sự mang đến niềm vui và có thu nhập ổn định. Bánh gai xứ Dừa mang hương vị ngon đậm đà, khó lẫn với nhiều loại bánh gai khác.

 

 

Để làm một chiếc bánh gai phải chuẩn bị qua các khâu rất cầu kỳ. Lá chuối khô, nếp chọn loại ngon, đậu xanh và cùi dừa già, đường, mật. Đặc biệt lá gai là nguyên liệu chính. Các nguyên liệu làm bánh đều phải lựa chọn cần thận để đảm bảo sự thơm ngon của chiếc bánh.

Cây gai thường mọc hoang. có thể cao tới 1,5-2m, lá lớn, mọc so le, hình tim, dài 7-15cm, rộng 4-8cm, mép có răng cưa, đáy lá hình tim hay hơi tròn, mặt dưới trắng vì có nhiều lông trắng, mặt trên có màu lục sẫm, ráp, có 3 gân từ cuống phát ra. Trước đây lá gia mọc hoang dại, ngày nay, do nhu cầu tiêu thụ bánh gia lớn nên người dân nơi đây đã trồng. Cây gai có thể trồng bằng gốc hay giâm cành vào mùa xuân.

Để là bánh gia, lá gai chọn lá không quá non hoặc quá già, tước bỏ xơ, sống lá, rửa sạch, đem luộc chín cho thật mềm rồi bỏ vào cối giã nhỏ. Nhào với bột nếp và nước đường. Nhân bánh được làm từ dừa và đậu.

Bánh được gói bằng lá chuối khô tự nhiên đã được rửa sạch và lau khô. Nói về việc dùng là chuối khô để gọi bánh mà không phải là lá chuối tươi hay lại lá khác, bà Ngô Thị Thanh Lịch - người làm bánh lâu năm tại đây cho biết: Lá chuối khô là để tạo mùi thơm tự nhiên đồng thời tránh mốc thiu. Nếu là chuối quá khô thì cần làm mềm bằng cách nhúng qua nước.

Một bí quyết để bánh gai dốc Dừa thơm ngon hơn là khi gói bánh có xoa thêm 1 ít dầu thực vật. Cách làm này cũng kiến cho bánh dễ bóc, không bị dính và lá bánh.

Bánh được nấu chín bằng cách hông. Quá trình hông bánh cũng đòi hỏi kỹ thuật. Thời gian khoảng khoảng 60-80 phút. Khi sắp bánh và nồi hông cần sắp bánh theo hàng, đều để khi luốc hơi lên đều đến tất cả các chiếc bánh đảm bảo bánh chín đều và không bị nhão. Đảm bảo lửa cháy đều đáy nôi suốt cả quá trình hông.

Khâu vệ sinh là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng của bánh gai để bánh mịn và mền. Khi gói bánh người làm bánh vừa cần sự nhanh nhẹn và sự khéo léo để tạo hình chiếc bánh thon nhọn, gọn gàng như hình một quả núi.

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại bánh để chúng ta lựa chọn và thưởng thức, tuy nhiên hầu hết các loại bánh đều sử dụng nhiều chất phẩm màu nhằm làm đa dạng màu sắc. Vấn đề này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ người tiêu dùng Với bánh gia dốc Dừa chỉ có 1 màu đen duy nhất, đó là màu đen tự nhiên từ lá gai. Vì thế từ xa xưa người dân đã biết lựa chọn loại lá này để làm bánh vừa an toàn vừa tạo được hương vị đặc trưng của vùng miền.

 

 

Người thưởng thức bánh gai dốc Dừa cảm nhận được hình dáng như ngọn núi của miền Tây xứ Nghệ khi cầm chiếc bánh trên tay. Thưởng thức mùi thơm tự nhiên của lá chuối khô khi bóc từng lớp lá bánh. Cảm nhận màu đen bóng tự nhiên của lá gai, vị ngọt thơm, dai, mềm và bùi béo của từng chiếc bánh.

Chị Nguyễn Thị Hương - khách hàng mua bánh tại dốc Dừa cho biết chị đã ăn nhiều loại bánh gai ở nhiều nơi nhưng bánh gai ở đây mùi vị đặc biệt, thơm ngon hơn rất nhiều. Đặc biệt, những cặp bánh nhỏ xinh vừa cho mỗi lần ăn và hình dáng như những ngọn núi đã được nhiều khách hàng ưa thích.

Bánh gia dốc Dừa là loại bánh được làm từ những nguyên liệu tự nhiên, không chất bảo quản, phẩm màu nên không gây tác hại đến sức khoẻ người tiêu dùng vì thế nên thời gian sử dụng bánh không dài. Bánh ngon hơn khi để nguội và có thể bảo quản trong 2-3 ngày. Nếu để tủ lạnh có thể bảo quản được 4-6 ngày.

Miền Tây xứ Nghệ là một vùng văn hoá đặc trưng. Ẩm thực là một trong những nét văn hoá tiêu biểu nơi đây, bánh gai dốc Dừa cũng là một trong những nét văn hoá để lại nhiều ấn tượng để mỗi lần đến miền Tây du khách lại nhờ đến và thưởng thức./.

Hải Yến

Tiện ích - Download Tiện ích - Download


Tiện ích - download hết hạn.

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.